Akademik Yayın / Academic Publication

Türkiye’de Mevcut Bazı Sendikaların Liderlik ve Yönetim Anlayışları ve Bazı Sendikal Sorunlardan Örnekler

Leadership and Management Approaches of Some Existing Unions in Turkey and Examples of Certain Trade Union Issues

Lordoğlu, K.ORCID iD

Giriş / Introduction

Türkiye’de dünyada sendikal hareketin uzunca bir süredir farklı çerçevelerde olsa bile bir kriz içinde bulunması üzerine tartışmalar bulunmaktadır. Bu kriz alanların nelerden oluştuğunu saptamak bile bir durum tespitinin ötesine anlamlar ifade edebilmektedir. Bu yazı çerçevesinde kısmen ve sınırlı olarak bu alanlara değinmek amaçlanmaktadır.

Gerek dünya da gerekse Türkiye de Sendikaların Krizi ile anlatılmak istenen üye sayılarında azalma başta olmak üzere çalışanların sendikal harekete uzak kalmalarından, sendikaların adeta yer altı örgütleri gibi değerlendirilişine kadar uzanan geniş bir olumsuzluğu içinde barındırmaktadır. Bu noktada “Sendikaların krizi” tıpkı kriz kelimesinin içerdiği anlam ile örtüşen biçimde daha çok olağan sayılabilecek mevcut bir durumdan geçici uzaklaşmayı ve sapmayı ifade edebilmektedir.Batı dillerindeki karşılığı olan anlamda normalden sapma yada tehlike anı zamanı olarak ifade edilebilmektedir.

Sendikal hareketin “olağan” sayılabilen nitelikleri arasında bulunanlar,sendikalıların çalışan kesimler içinde çeşitli güçlüklere rağmen örgütleme çalışmalarını sürdürebilmeleri, Toplu pazarlık mekanizmaları sayesinde üyelerin hakları ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek yolunda çaba sarfetmeleri, kamuoyunda çalışan sınıflara ait oluşabilecek bütün olumsuz kanaatlerin giderilmesine fiilen katkıda bulunmaları olarak özetlenebilir. Aslında yukarı da açıklanan sendikal alanın genel çerçevesinden sapmalar her dönem gerçekleşebilmekte, ancak bu ve benzeri olguların “kriz” mahiyetini alması sorun alanlarının etki gücünün yükselmesi ve sürelerinin uzaması ile bağlantılıdır.

Örnek olarak bir sendikanın yetki alamaması ve üyeleri için Toplu sözleşme yapamaması genel bir sendikal kriz olarak değil ancak, sendikaların önemli bir kısmına yayılması ve uzun sürmesi genel bir “kriz” biçiminde algılanmaktadır.

Kaynakça

  • 1
    Özgıda-İş Sendikası 6. Olağan Şube Genel Kurulu, 1998-2002.
  • 2
    Toker Dereli (1979), Türk Endüstriyel İlişkiler Sisteminin Makroekonomik ve Sosyal Sorunları, Endüstriyel İlişkiler, MESS Yayını.
  • 3
    Toker Dereli (1998), “Sendika–İçi Demokrasi”, Türkiye Sendikacılık Ansiklopedisi, Tarih Vakfı Yayını, İstanbul.
  • 4
    Bengü Dereli (1977), “Türkiye’de Sendika Demokrasisi”, İ.Ü. İktisat Fakültesi, İstanbul.
  • 5
    Abdülkadir Şenkal (1999), “Sendikasız Endüstri ilişkileri”, Kamu-İş, Ankara.
  • 6
    Erdinç Yazıcı (1993), Yeni Bir Dünyanın Eşiğinde Türk-İş ve Değişim, Sistem Yayınları, Ankara.
  • 7
    Cahuc, P. ve Zylberberg, A. (1996), Economie du Travail, De Boeck Université, Paris.
  • 8
    Birleşik Metal-İş, Petrol-İş, Kristal-İş, Lastik-İş Sendikalarına ait Ana Tüzükler.
  • 9
    Eğitim-Sen (2003), Aylık Bülten, Mayıs-Haziran, Ankara.
  • 10
    Alpaslan Savaş (2003), “İşçi Sınıfının Değişen Yapısı ve Uluslararası Sendikal Hareket”, Petrol-İş Yıllığı 2002-2003, İstanbul.
  • 11
    Alpaslan Işıklı (1987), “Türkiye’de İşçi Hareketinin Batı İşçi Hareketi Karşısında Özgünlüğü”, 11 Tez Kitap Dizisi, No. 5, İstanbul.
  • 12
    Petrol-İş Eğitim Notları 1. Kitap (1993), Sendikalar, Yapıları, Çalışmaları, No. 29, İstanbul.
  • 13
    Petrol-İş Eğitim Notları 3. Kitap (1993), Sendikal Demokrasi, No. 31, İstanbul.
  • 14
    Seyfi Öngider (1994), “Kriz ve Sendikal Hareket”, Devinim Yayıncılık, İstanbul.
  • 15
    Aziz Çelik, “Gücü Büyüklüğüne Ters”, Radikal Gazetesi, 3 Aralık 2003.

Yayın Bilgileri