- 1
Bu yazının farklı bir versiyonu Göç Dergisi’nin Ekim 2015 tarihli sayısında yayımlanmıştır. Kuvvet Lordoğlu ve Mustafa Aslan, “Beş Sınır Kenti ve İşgücü Piyasalarında Değişim: 2011-2014,” Göç Dergisi 2, no. 2 (2015),
http://www.tplondon.com/dergi/index.php/gd/article/ view/51.
- 2
Araştırma kapsamında 2015 yılının Nisan ayında Gaziantep, Hatay, Kilis, Mardin ve Şanlıurfa illerinde çeşitli kanaat önderleri ve STK temsilcileri ile toplam 36 derinlemesine görüşme yapılmıştır. Toplanan bilgilerin bir bölümü bu görüşmecilerle yapılan mülakatlar sonucu elde edilmiştir. Sınırlı sayıda göçmen işçi ile görüşme yapılmıştır. Bazı görüşmecilerin isimleri istekleri doğrultusunda saklı tutulmuştur.
- 3
Kemal Kirişçi, Misafirliğin Ötesine Geçerken: Türkiye’nin “Suriyeli Mülteciler” Sınavı, Çev. Sema Karaca (Ankara: Brookings Enstitüsü ve USAK, 2014), 17. Bu beş il çatışma bölgesine yakınlıklarıyla, dolayısıyla göç etme maliyetlerinin düşüklüğü ve sınır kapıları dışında kolay geçiş imkânı sunulması nedeniyle göçmenlere kolaylık sağlamaktadır.
- 4
Munise Tuba Aktaş, “Ücret Odaklı Uluslararası İşgücü Hareketliliğinin İşgücü Piyasalarına Etkileri,” TESAM 2, no. 2 (2015): 201.
- 5
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (2014).
- 6
ORSAM, Suriyeli Mültecilerin Türkiye’ye Ekonomik Etkileri: Sentetik Bir Modelleme, Rapor no: 196 (Ankara, Ocak 2015), 15.
- 7
Resmî olmayan veriler illerdeki İl Göç İdaresi personelinden, insani yardım yapan çeşitli STK’lardan ve diğer kaynaklardan alınan tahmini değerlerdir.
- 8
TÜİK, İl Bazında İşgücü Göstergeleri (2011, 2012 ve 2013).
- 9
TÜİK, Nüfus ve Konut Araştırması (2011).
- 10
Gaziantep Sanayi Odası, Ekovizyon 2014: Gaziantep’in Ekonomik ve Sosyal Göstergeleri (Gaziantep, 2014), 29.
- 11
Yunus Çolak, Yeni Teşvik Sistemi ve Şanlıurfa, Araştırma Raporu (Şanlıurfa, Karacadağ Kalkınma Ajansı, Mart 2015).
- 12
Bu konuda yapılmış bir çalışma 2013-2014 arasında basında çıkan haberleri derlemiştir: Ercüment Akdeniz, Mülteci İşçiler: Suriye Savaşının Gölgesinde (İstanbul: Evrensel Kültür Kitaplığı, 2014), 105-140.
- 13
Gaziantep Sanayi Odası genel sekreter yardımcısı Yusuf İzzettin İymer ile yapılan görüşme notları (13 Nisan 2015).
- 14
Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü’nün vergi dairelerine gönderdiği 26 Ağustos 2013 tarihli ve 80391 sayılı yazılı emirde Suriye uyruklu vergi mükelleflerinin geçici kimlik belgelerinin yeterli olacağı, bunun dışında ikamet izni belgesinin istenmesine gerek olmadığı, bu belgenin yalnızca şirket kuracak Suriye uyruklulardan bilahare getirilmek kaydı ile alınacağı ifade edilmiştir.
- 15
Hatay Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası başkanı Abdullah Korkmaz ile yapılan görüşme notları (11 Nisan 2015).
- 16
Uluslararası Ortadoğu Barış Araştırmaları Merkezi (IMPR), Türkiye ile Suriye Arasındaki Krizin Hatay ve Gaziantep Ekonomileri Üzerine Etkileri, Rapor no: 12 (Ekim 2012), 58.
- 17
Gaziantep MEB şube müdürlüğünün 13 Nisan 2015 tarihli bilgi notu.
- 18
SABR İstatistik Araştırmaları ve Kamu Politikası Merkezi-MDN, Suriyeli-Türk Uyumu (Şubat 2015), 10.
- 19
ORSAM-TESEV, Suriyeli Mültecilerin Türkiye’ye Etkileri, Rapor no: 195 (Ankara, Ocak 2015), 21.
- 20
Yusuf İzzettin İymer ile yapılan görüşme notları (13 Nisan 2015).
- 21
M.G. ile yapılan görüşme notları (23 Nisan 2015).
- 22
Resmî olarak kaydı tutulanlar şunlardır: Refugee Education Trust (RET), Danish Refugee Council (DRC), Concern Worldwide Turkey, Medecins Sans Fontieres (MSF), Norwegian Refugee Council (NRC), AAR JAPAN, Uluslararası Ortadoğu Barış ve Araştırma Merkezi (IMPR), UNHCR International Rescue Committee (IRC), International Medical Corps (IMC), Şanlıurfa STK’ları İnsani Yardım Platformu ve Uluslararası Mavi Hilal İnsani Yardım ve Kalkınma Vakfı.
- 23
Derneklerden bazılarının ismi şöyle: Suriye Nur Derneği, Suriye Türkleri Eğitim Derneği, Hayata Destek Derneği ve Keldani-Asurî Derneği. M.B. ile yapılan görüşme notlarından (11 Nisan 2015).
- 24
SABR, Suriyeli-Türk Uyumu, 9.
- 25
TÜİK, Seçilmiş Göstergelerle Kilis (2013).
- 26
AFAD Brifing Notları (Kasım 2014).
- 27
Y.F.A. ile yapılan görüşme notlarından (14 Nisan 2015).
- 28
P.E. ile yapılan görüşme notlarından (14 Nisan 2015).
- 29
ORSAM-TESEV, Suriyeli Mültecilerin Türkiye’ye Etkileri, 24-25.
- 30
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (2014).
- 31
Göç İdaresi tarafından yaptırılan mevsimlik tarım işçiliğinde yabancı göçmenlere ilişkin araştırmanın sahadaki gözlemleri ve yapılan mülakatlar bu bilgiyi doğrular niteliktedir.
- 32
İŞKUR, Şanlıurfa İşgücü Piyasası Analiz Raporu (2014), 11.
- 33
İ.B. ile yapılan görüşme notlarından (17 Nisan 2015).
- 34
Suriye Forumu adlı bu organizasyon, muhalif Suriyeli işadamları tarafından maddi olarak desteklenen, Özgür Suriye Ordusu ile ilişkili bir kurum niteliğindedir. Foruma bağlı olarak çalışan İhsan Yardım Derneği, Suriye Medya, İmran Stratejik Araştırmalar Merkezi, Pusula Eğitim Geliştirme Merkezleri bulunmaktadır. Bunların dışında Forumun stratejik ortaklarından biri de Rızık adlı Şanlıurfa’da 2014 yılında kurulmuş bir istihdam ofisidir.
- 35
Onur Can Ülker saha tasarım raporu görüşme notları (Haziran 2015).
- 36
ORSAM, Suriyeli Mültecilerin Türkiye’ye Ekonomik Etkileri, 15.
- 37
AFAD Brifing Notları (Kasım 2014).
- 38
F.P. ve B.B. ile yapılan görüşme notlarından (6 Nisan 2015).
- 39
A.B. ve M.B. ile yapılan görüşme notlarından (8 Nisan 2015).
- 40
Son aylarda basın yolu ile izlenen tabloya göre Ege ve Akdeniz’de yakalanan ve kazaya uğrayan çok sayıda göçmen içinde Suriyeli olanların sayıca fazlalığı gelir düzeyinden bağımsız olarak Avrupa’ya geçmeye çalışanları göstermektedir.
- 41
Ensar geleneği İslam peygamberine ve yakınlarına Medine kentinin yardımcı olması anlamında kullanılan bir hoşgörü anlayışıdır.
